Test: Santos Race Lite met Rohloff en Tandriem

Aanschouw de Santos Race Lite met Rohloff en tandriem. Een bijzonder fietsje. Om te beginnen wil ik graag benadrukken dat dit artikel niet door Santos gesponsord is. Waarom ik dit zeg? Omdat ik de Santos in het nu volgende artikel flink de hemel in ga prijzen. Dan weet u dat vast.

In het begin wist ik niet zo goed wat ik van de Race Lite moest denken. Ik vond het eigenlijk maar een raar ding… Te zwaar voor een racefiets en te licht om een echte trekkingfiets te kunnen zijn, was mijn vooroordeel. Maar schijn bedriegt, want na een tijdje met deze snelle Rohloff-fiets gereden en gekampeerd te hebben kan ik concluderen dat het resultaat meer is dan de som der delen.

De Santos Race Lite lijkt met zijn gebogen stuur, smalle bandjes, race-remmetjes en compacte frame op een racefiets, maar is dat eigenlijk niet. Hij heeft zaken die je op een goede trekkingfiets aantreft, zoals een Rohloff-naaf, een tandriem, spatborden en een bagagedrager. Toch is de Race Lite hiermee ook geen echte randonneur (lichte reisfiets met racestuur) en door zijn lichte en slanke bouw is hij al helemaal geen volwaardige trekkingfiets.

Dus… vlees noch vis? Of een slimme combinatie van de sterkste eigenschappen en onderdelen van voornoemde fietssoorten? Bij het juiste gebruik blijkt de Race Lite een heerlijk voorgerecht met vis en een stevig hoofdgerecht met vlees, met een frisse salade ernaast.

Deze fiets blijkt veel meer te kunnen dan wat je op basis van zijn uiterlijk zou verwachten. De Santos Race Lite vult het gat tussen de lichtgewicht racers en de klassieke, degelijke randonneurs van weleer. Voor zover mij bekend is de Race Lite de snelste Rohloff-fiets die gewoon in de winkel te koop is. Ik kan er echt niets aan doen, geloof me… Tegen mijn verwachtingen in heeft deze fiets mijn hart gestolen.

De geteste Santos Race Lite was als volgt opgebouwd:

  • Aluminium frame met mooie gladde lasnaden, excentrische trapas en een opening in de achterpat voor de tandriem.
  • Rood geanodiseerde Rohloff-naaf met tandriem-overbrenging.
  • Carbon voorvork.
  • Handgespaakte racefietswielen met Rigida DP18 velgen.
  • Continental Grand Prix 4 Season 28 mm banden.
  • Cane Creek racefietsremmen met extra ruime klauw voor spatborden of dikke banden.
  • Ritchey WCS zadel- en stuurpen.
  • SKS spatborden.
  • Speciale Santos-Tubus lowrider aan de achtervork.

In deze configuratie weegt de Race Lite zo’n 11,5 kg. Voor een racefiets is dat zwaar, want een hedendaagse racefiets weegt met gemak 8 kilo of minder. Echter, een kale Race Lite, dus zonder spatborden en lowriders, weegt 10 kilo en dat is voor een Rohloff-fiets weer erg licht.

Duurzaam en onderhoudsvriendelijk.

De Santos Race Lite is gebouwd om het hele jaar door heel veel kilometers in alle weersomstandigheden mee te maken en zo lang mogelijk heel te blijven. Daar zorgen de duurzame en weersbestendige Rohloff-naaf en de onderhoudsvriendelijke tandriem wel voor. Over Rohloff en de Gates Belt Drive hoef ik niet veel meer te vertellen. Daar heb ik al meerdere artikelen over geschreven.

Ik heb met de Race Lite veel woon-werk kilometers gemaakt en het blijft een verademing om me niet druk te hoeven maken over regelmatig schoonmaken, ontvetten en smeren. Het systeem draait in alle weersomstandigheden soepel en geruisloos. En duurzaam is ‘ie! Zo heeft Fred Charité, Race Lite-rijder van het eerste uur, inmiddels 40.000 km gereden met slechts 1 riem! Nu is dit enorme getal misschien een uitschieter, maar al rij je er (zonder onderhoud) de helft mee, dan doe je het t.o.v. een conventionele ketting nog goed .

Superstrak aluminium frame.

Het aluminium frame van de Race Lite bleek heerlijk stijf te zijn. Staand op de pedalen stevig aanzetten zorgt voor een directe voorwaardse beweging. De Race Lite vliegt vooruit zonder voelbaar door te buigen. Naast de hoge bracketstijfheid blijkt de torsiestijfheid ook dik in orde, want hij stuurt lekker strak en precies en de fiets laat zich met veel vertrouwen schuin een bocht in gooien.

De achtervork is ook zeer stijf, wat noodzakelijk is wanneer je een tandriem-aandrijving toepast. Ondanks de stijve achtervork en de hoge torsie- en bracketstijfheid voelt de Race Lite helemaal niet stug en oncomfortabel aan. Integendeel! Hij voelt comfortabeler en rijdt rustiger dan mijn boodschappen-Koga met 42mm banden! Volgens Santos is dit ten dele te danken aan het feit dat ze een beetje flex in de zitbuis hebben ingebouwd, maar het meeste comfort komt door de carbon voorvork en de soepele 28 mm Continental banden.

De lasnaden zijn mooi glad afgewerkt en de achterpat met opening voor de tandriem is een toonbeeld van functionele eenvoud. Met slechts 1 inbusboutje is het plaatje in de achtervork uit te nemen wanneer de tandriem vervangen moet worden. Aan dat plaatje zit ook de zogeheten ‘Snubber’ geschroefd, het borgwieltje dat ervoor moet zorgen dat de tandriem niet overslaat als de riemspanning te laag is.

Sterke wielen met comfortabele banden.

De handgespaakte wielen hebben mij positief verrast. Ik hou van strak afgestelde remmen met de remblokken dicht op de velg, maar daarmee is de kans groot dat de velg bij zware belasting tegen de remblokken schuurt. Zo niet bij deze Santos! Zelfs met 15 kilo bagage aan de achterdrager kon ik staand een helling op stampen zonder dat de velgen de remblokken raakten!

Waar een normale racefiets standaard 23 mm banden heeft, daar heeft de Race Lite 28 mm exemplaren van Continental. Het is onvoorstelbaar hoeveel verschil die 5 extra millimeters kunnen maken! Qua snelheid maakt het geen voelbaar verschil, maar het comfort gaat erdoor met sprongen op vooruit. Ik zou deze banden zelfs voor normale racefietsen aanraden, want het scheelt echt een heleboel getril en gestuiter! Check wel even of er onder je remmen genoeg ruimte is.

Mijn vaste woon-werk route bevat veel klinkers en slordig betegelde fietspaden en met een aluminium racefiets met 23 mm bandjes stapte ik vaak gebroken af met pijn in m’n handen, schouders en nek. Ook haalde het gestuiter de snelheid er flink uit. Dezelfde route reed ik met de zwaardere Santos net zo snel, maar vooral stukken comfortabeler. Ik kwam iedere dag veel frisser en zonder pijn op mijn werk of thuis aan.

Cane Creek remmen met ruimte voor spatborden en 28 mm bandjes

Opmerkelijk: zelfs met 18 kilo bagage op onverharde zand- en gravelpaden heb ik geen lekke banden gehad. Ik heb alle soorten ondergrond uitgeprobeerd, van dorpsweggetjes met kinderkopjes tot onverharde singletracks met boomwortels. Met deze banden kan je veel ruigere paden aan dan je zou verwachten. Op een mountainbikeroute door de Apeldoornse Kroondomeinen ben ik er zelfs mee gaan cyclecrossen! Het gaf een enorme kick om op lange, glooiende gravelwegen groepjes mountainbikers met zo’n 35 km/u voorbij te jakkeren!

Jeroen had een vastloper…

Modder en mul zand laten de Race Lite uiteindelijk wel vastlopen. Korte stukjes mul zand overwin je nog wel met de doordonder-techniek (stuur stevig vasthouden en volle kracht recht vooruit), maar verder moet de ondergrond niet te zacht worden. Binnen de spatborden zijn iets bredere banden (32mm) mogelijk en als je de spatborden achterwege laat, is er meer ruimte voor nog bredere banden, eventueel met een beetje profiel. Met een setje cyclecross-bandjes of Schwalbe Kojaks worden praktisch alle Europese wegen en paden begaanbaar en zo maak je van de Race Lite een bijna-alles-kunner.

Onder de spatborden is genoeg ruimte voor 32 mm Schwalbe Supreme bandjes.

Gilles Berthoud Rohloff-shifter

De versnellingen van de Rohloff-naaf selecteer je met een draaischakelaar. De standaard Rohloff-shifter werd tot voor kort onderaan de stuurbocht bevestigd, zoals bij het test-exemplaar nog het geval was, maar dit werkt niet echt fijn. Je moet steeds je hand te ver verplaatsen en hierdoor ga je minder schakelen dan je eigenlijk zou willen. Gelukkig bestaat er een veel mooiere oplossing. Gilles Berthoud heeft een shifter ontwikkeld die tot aan het midden van het stuur geschoven kan worden. Zo heb je alle veertien versnellingen beter binnen handbereik. De Gilles Berthoud Rohloff-shifter is vanaf nu standaard op de Race Lite. Omdat deze shifter nog nieuw is, moet de duurzaamheid ervan nog aangetoond worden.

Geniale bagagedrager

Santos heeft voor de Race Lite een speciale bagagedrager ontworpen en door bagagedrager-specialist Tubus exclusief voor Santos laten maken. Het is een hele simpele constructie: een driehoek die aan beide achterpatten bevestigd is met daaraan twee horizontale buisjes die halverwege de achtervork aan de fiets vast zitten.

De tassen hangen mooi laag, met een laag zwaartepunt als gevolg. De simpele constructie is heel erg stijf, waardoor je geen last hebt van een zwabberkont. Beladen met twee achtertassen van 15 kilo kon ik met de Race Lite met gemak op de pedalen gaan staan om zo tegen een helling op bij mijn fietsmaten weg te springen, de Travelmasters en Twentyniners vlot achter me latend. De Race Lite gaf geen krimp! Zo strak, stijf en stabiel! En zo enorm kwiek! Heerlijk!

Misschien is deze speciale lowrider wel het sterkste punt van de Race Lite. Hij maakt hem in ieder geval helemaal af als snelle en veelzijdige ‘light-trekking’ sportfiets!

De drager is officieel goedgekeurd voor slechts 10 kilo en eigenlijk bedoeld voor twee kleine panniers, maar ik hing er rustig twee grote Ortliebs aan met een gesamenlijk gewicht van 16 kilo. In combinatie met een stuurtas van twee tot drie kilo is de Race Lite perfect in balans, met behoud van stabiliteit en wendbaarheid. Het frame, de wielen, banden en drager konden prima overweg met het totaalgewicht van 18 kilo (inclusief een volle fles port voor bij het kampvuur).

Ik heb de Race Lite met veel plezier gebruikt voor kampeerweekenden met een compacte en lichte kampeeruitrusting. Tentje, matje, slaapzak, kookspullen en wat kleding passen precies in twee Ortliebs en de waardevolle en kleine spulletjes kunnen in de stuurtas. Als je slim en zuinig weet te pakken, dan kan je precies genoeg meenemen voor een korte kampeervakantie of voor een langere reis met overnachtingen in pensionnetjes of trekkershutten.

De bagagedrager heeft geen aflegruimte bovenop en dat is wel even wennen. Je kan niet even snel een regenjasje of stokbroodje onder de snelbinders stoppen, alles moet in je tassen passen. En eigenlijk is dat maar goed ook, want zo word je gedwongen je Race Lite zo licht mogelijk te beladen, waardoor het geheel lekker licht, wendbaar, stabiel en vooral snel blijft. Deze Santos heet niet voor niets “Race Lite” en niet zoiets als “Trekking Extreme”.

Als je voor langere tijd op reis gaat en meer bergruimte nodig hebt, dan kan je er nog altijd een karretje achter hangen en de achterdrager benutten voor twee kleinere tassen. Lees hier maar eens hoe Fred Charité dat doet en ervaart.

Wanneer je de Race Lite niet gebruikt voor vakantietrips, dan kan je hem ontdoen van z’n spatborden en lowrider en voorzien van snelle racebandjes. Zo maak je er een mooi trainingsfietsje van, zoals onderstaande wit-blauwe exemplaar. Dat ziet er toch cool uit?!

Ik pikte met de Race Lite af en toe bij groepjes wielrenners aan en kon het tempo er prima mee volgen. Bereid je er wel op voor dat je veel commentaar op die dikke Rohloff-naaf zal krijgen. Een enkeling kan je er gekscherend van beschuldigen dat je met een elektromotor rijdt, maar meestal waren de opmerkingen heel positief. De opvallende rode naaf in de testfiets leverde me veel opgestoken duimen op. Een enkele renner bleef achter me hangen om de rode naaf en de tandriem te bewonderen en bij het inhalen riepen ze dan zoiets als: “Mooi spul, dat Rohloff!”

Zelf samen te stellen

Santos is gespecialiseerd in het maken van custom-built fietsen. Je kan je eigen Race lite dus zelf samen stellen. Je kan ‘m met maar liefst 24 kleuren en meerdere stickerpatronen helemaal naar je persoonlijke smaak vormgeven. Verder kan je voor Chris King lagers kiezen voor meer duurzaamheid en de Race Lite is ook leverbaar met een recht mountainbikestuur, voor als je nooit onder in de beugel hangt en een nog iets comfortabelere zithouding gewenst is. En als je geen vertrouwen hebt in de tandriem (wat ik me inmiddels niet meer voor kan stellen) dan kan je hem ook krijgen met een conventionele ketting.

Als je de Race Lite voor dagelijks woon-werk verkeer of lange monstertochten als Parijs-Brest-Parijs gaat gebruiken, dan kan je hem ook uit laten rusten met een SON naafdynamo en Edelux koplamp. Met die naafdynamo en een adapter kan je tijdens je fietsvakantie ook je navigatiesysteem, telefoon en batterijen opladen. Handig!

Is er nog wel iets te wensen over? Ja… iets meer remvermogen zou welkom zijn, maar daarvoor moeten we nog even geduld hebben. Magura schijnt met hydraulische racefietsremmen te komen. Zodra die leverbaar zijn, is dat het eerste waar ik de Race Lite mee op zou waarderen.

Wat kost dat nou?

De Race Lite met tandriem is er vanaf €3.999,-. En dan kan je nog wat bijleggen voor een aantal opties. Vierduizend Euro of meer is een hoop geld, maar wel een vrij normale prijs voor een hoogwaardige Rohloff-tandriem fiets. Bedenk wel dat je met de Race Lite meerdere fietsen in één krijgt. Het is zowel een racefiets als een trekkingfiets en hij is ook geschikt voor je dagelijkse woon-werk kilometers. En met de juiste banden kan je hem zelfs als cyclecrosser gebruiken! En dat allemaal met een minimum aan onderhoud.

Ik kan nog wel even doorgaan met het ophemelen van dit fijne fietsje, maar het is nu wel duidelijk genoeg, dacht ik zo. Ik wil ‘m hebbuh, hebbuh, hebbuh!

Ik ga nog even een tripje Apeldoorn-Parijs-Apeldoorn doen voor ik ‘m weer inlever bij Santos. Doei!

24 Replies to “Test: Santos Race Lite met Rohloff en Tandriem”

  1. G. Herveld says:

    Wat een mooi uitgebreid artikel! Heel fijn om zo’n goede indruk in woord en foto’s van deze fiets te krijgen! Ik zou er bijna hebberig van worden, maar ik ben al tevreden genoeg met mijn Trekking Lite.

  2. Eric says:

    Michiel, die foto’s op de camping met het bordje Trekkersveld, waar zijn die gemaakt? Die overdekte kampvuurplaats ziet er gaaf uit!

  3. Michiel says:

    Dat is de camping van Staatsbosbeheer in Nunspeet. Die overdekte kampvuurplaats is ideaal! Je kan er fijn beschut tegen regen en wind zitten en koken.

  4. Johan says:

    Ga er bijna van kwijlen. Wil er ook een racefiets bij maar hiervoor heb ik de centen even niet. Maar beginnen op een instapmodel en even door sparen. Er moet wat te wensen blijven nietwaar.

    Is dat trouwens Ton Windt die daar naast je op de foto fietst?

  5. jeroen says:

    Een heerlijke fiets, ik heb hem een van de kampeerweekeinden mogen testen en kwam tot ongeveer dezelfde conclusie.
    Ik kijk niet op een kilo meer of minder als ik vertrek, mijn travelmaster heeft daar geen problemen mee en ik hecht best wel waarde aan comfort tijdens het camperen, dus het gewicht loopt snel op als ik aan het pakken ben.
    Maar tijdens het rijden met deze race-lite kreeg ik visioenen van mezelf, grammetjes tellend en schrappen op mijn lijstje om toch maar met deze fiets naar het zuiden van frankrijk te mogen rijden 😉

    Een heerlijke fiets…

    Ik moet wel zeggen dat ik hem niet echt als racefiets kon gebruiken, de Rohloff schakeld in te grote stappen voor mij, ik bleef de hele tijd het gevoel hebben dat ik net de versnelling zou willen rond draaien die ik niet had. Maar goed, het voelt toch als zeuren als je iets negatiefs over deze pracht fiets zegt… deze machtig mooie fiets…

  6. Luke says:

    Prachtige fiets, mocht de Signature ooit aan vervanging toe zijn dan weet ik het wel!

  7. jeroen says:

    Ik heb een van de campeerweekeinden deze race lite mogen testen en ik ben het grotendeels met Michiel eens.

    Als je me een beetje kent weet je dat ik niet op een paar grammetjes kijk, zelfs niet op een kilootje, ik hou van enig comfort en daarvoor neem ik graag iets teveel mee. Mijn Travelmaster leent zich daar dus ook erg goed voor.

    Maar al rijdend op de Race-Lite begon ik visioenen te krijgen van mezelf, grammetjes tellen,schrappen op mijn lijstje, om zoveel mogelijk thuis te laten en toch maar met deze fiets te gaan reizen. Het is een heerlijke fiets…
    Even wegspringen uit je reisgroepje en aanklampen bij een paar wielrenners, en dat met 16kg bagage. Wielrenners vonden dat niet heel erg grappig trouwens

    Ik vond het een fantastische fiets voor woon-werk, maar dan ‘s avonds nog even snel langs de winkel. Of voor weekeindjes, licht bepaktte reizen,..
    Om te wielrennen niet echt, als ik meereed met mijn collega had ik het gevoel datik door de grotere stappen van de Rohloff elke keer net langs mijn ideale versnelling zat, op de race fiets heb ik hier geen last van omdat de versnellingen dichter bij elkaar liggen. Maar goed, voor mensen die alles met 1 fiets willen doen, komt het wel erg goed in de buurt, het lijkt een beetje naar negatieve punten zoeken dit laatste… :p

    Maar verder, het is echt een wonderbaarlijke fiets, waarvan je in eerste instantie niet verwacht dat hij zo veelzijdig is.

  8. Look says:

    Nou als ik zo’n fiets te leen zou krijgen schrijf ik ook zo’n stukje.

  9. jplook says:

    leuk artikel en zo herkenbaar…
    zelf was ik ook helemaal verkocht op dit model van Santos.
    Maar toch heb ik voor de trekking-lite gekozen met Roloff naaf en riem.
    En ja het is zo fijn rijden voor woon-werk verkeer in weer en wind.
    Nu het weer beter moet worden is de Trekking-lite makkelijk om te vormen naar een race-fiets .
    laat de zomer beginnen,ach het maak me niet uit zolang ik maar kan fietsen..

  10. Michiel says:

    Ik ben zojuist met de Race Lite naar Parijs geweest. Relatief licht bepakt met twee achtertassen en een stuurtas heeft de fiets zich uitstekend gedragen! Alles is heel gebleven, de fiets rijdt heerlijk gedurende de hele reis en de Rohloff-tandriem trok veel bekijks en bewondering!

    Klimmen gaat lekker, afdalen gaat relatief stabiel.

    Voor de reis had ik de spatborden gedemonteerd en 35mm Schwalbe Kojak banden gemonteerd. Dat is een perfecte keus gebleken! De Kojaks rijden best comfortabel en vlot en ze kunnen goed overweg met het slechte Belgische asfalt, bospaadjes, gravelwegen en kasseien. Ik heb geen lekke banden gehad door steentjes en glas, al heb ik vooral in Parijs door veel, heel erg veel, glas gereden. Slechts 1 lekke band doordat ik ‘m te hard op de harde rand stootte van een scheef liggende kassei voor de Kathedraal van Laon.

  11. Patrick says:

    Ik heb de 4 seasons, 28mm op Mavic MA2 velgen gelegd.
    De band meet daarop geen 28mm breed. 25/26 mm.
    Hij is wel wat hoger dan de 25mm variant.

    Ken je dit “probleem ” : dat de werkelijke breedte ook afhangt van het type velg?

    groet, Patrick

  12. Michiel says:

    Ja, het is logisch dat een smalle velg de band wat meer samen knijpt dan een brede. Is niet erg, want het is vooral de extra hoogte die voor meer veerweg en dus extra comfort zorgt.

  13. Kurt says:

    ik heb er ook mee gereden en ondertussen besteld. Maar die nieuwe shifter werkt niet goed hij is zeer stroef en ligt onder je hand. Daarmee kan je je hand niet laten rusten op de bovenkant van je stuur. In de winkel heeft men een voorstel gedaan om een extra buisje onder het stuur te plaatsen en daar een normale shifter te plaatsen. maar ik vind de oplossing die jij getest hebt wel eleganter.

  14. Michiel says:

    Tip: bestel bij Van Nicholas het deelbare stuur. Daarop kan de originele Rohloff-shifter mooi dicht bij het midden van het stuur gemonteerd worden.

  15. Kurt says:

    Is dat deelbaar stuur dan even sterk als een normaal stuur??

  16. Michiel says:

    Dat denk ik niet, maar hij heeft sinds dit jaar wel een EC-keuring. Ik heb er mee gereden en het voelt gewoon strak aan. Met dit stuur heb je precies genoeg ruimte om lekker met je handen bovenop te rijden en van alle varianten op de Rohloff-shifter draait de originele nog altijd het lichtst. Het stuur moet wel altijd gecombineerd worden met een stuurpen van Van Nicholas.

  17. Daan says:

    Erg leuk verslag van je ervaringen!

    Vraagje als dat kan: Denk je dat de fiets ook nog stabiel genoeg rijdt met 13/14 kg bagage achterop in grote Ortliebs, maar dan zonder stuurtas?

    Het lijkt een ideale snelle reisfiets voor een lange reis over verharde wegen, met lichtgewicht kampeerbagage…

  18. Daan says:

    aanvulling: met die bagage bijvoorbeeld stabiel genoeg in een snelle afdaling?

  19. Gert says:

    mooi fietsje.
    Maar is dat beugel-set voor de fietstassen ook los te koop ?

  20. Henk says:

    Ik heb met interesse dit artikel over de Santos Race Lite gelezen en zie de enthousiaste reacties op de Gates belt aandrijving.
    Ik heb ook zo’n riem op mijn Van Nicholas Pioneer maar zo nu en dan produceert die riem een irritant knerpend geluid. Terwijl het ontbreken van geluid juist 1 van de voordelen van belt aandrijving is …
    Heeft iemand ervaring met knerpende riem aandrijving op een Santos?

  21. Michiel says:

    Een tandriem kan inderdaad piepen als deze tegen de opstaande rand van het tandwiel schuurt. Je moet dan je trapas iets verstellen zodat de riem weer helemaal vrij loopt. Meestal is een millimeter extra ruimte genoeg.

  22. Gijs says:

    Hallo Michiel, al na je publicatie van dit bericht was ik erg geïnteresseerd in deze dijk van een fiets. Aanschaf ervan was tot nu toe niet van toepassing, maar nu ben ik het wel sterk aan het overwegen en daarom erin aan het verdiepen. Ik lees veel verschillende verhalen over de shifters. Ook niet altijd even enthousiaste reacties daarover bij dit blog bericht. Maar dit zijn allemaal wat oudere berichten. En als ik het goed heb waren de Scram grepen met Rohbox toentertijd nog niet beschikbaar. Ook hierover lees ik weer verschillende ervaringen. Heb jij toevallig ervaring hiermee? Alvast bedankt!

Geef een reactie

Jouw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *